Linfoma anxioinmunoblástico de células T

O linfoma anxioinmunoblástico de células T (AITL) é un subtipo periférico raro de células T maduras e representa aproximadamente o 1–2% de todos os linfomas non Hodgkin (LNH), constituíndo o segundo subtipo máis frecuente de linfoma T periférico no mundo occidental. Orixínase a partir da proliferación monoclonal de células Th foliculares (TFH).

Afecta predominantemente a adultos de idade avanzada, con lixeiro predominio en homes. Preséntase habitualmente en estado avanzado ao momento do diagnóstico en máis do 90% dos casos, cun prognóstico desfavorable. Presenta unha estreita relación co virus de Epstein‑Barr, o cal se detecta, paradoxalmente, nas células B grandes do fondo inflamatorio e non nas células TFH neoplásicas.
 
Clínica
Os síntomas B son frecuentes e adoitan estar presentes no momento do diagnóstico. Tamén é habitual a linfadenopatía xeneralizada e a hepatoesplenomegalia, así como as lesións cutáneas.

A intensa desregulación inmune característica da enfermidade condiciona a aparición de manifestacións autoinmunes, entre as que destacan a anemia hemolítica autoinmune, a trombocitopenia inmune, a artrite, a vasculite leucocitoclástica e as alteracións tiroideas. Ademais, existe unha maior predisposición a infeccións oportunistas e os pacientes poden presentar manifestacións relacionadas cun aumento de permeabilidade vascular como edema periférico, derrame pleural e ascite. Nos casos máis avanzados ou agresivos, pode desenvolverse unha síndrome hemofagocítica (HLH). Analiticamente, a hipergammaglobulinemia policlonal é un achado característico e frecuente.

Morfoloxía

Aparece un borramento parcial ou total da arquitectura ganglionar normal. O trazo máis característico é a proliferación arboriforme de vénulas de endotelio alto (HEV), así como unha expansión irregular de células dendríticas foliculares (FDC) máis aló dos límites dos centros xerminais. Os folículos reactivos están habitualmente deplecionados ou destruídos.

O infiltrado é polimórfico e heteroxéneo, composto por unha mestura de linfocitos T e B reactivos, células plasmáticas, eosinófilos e histiocitos. As células neoplásicas son de tamaño intermedio-grande, con citoplasma claro ou pálido e halo perinuclear, e sitúanse preferentemente na periferia das HEV. É frecuente a presenza de células B grandes EBV-positivas dispersas, secundarias á inmunodeficiencia do microentorno tumoral.

As células TFH neoplásicas expresan marcadores de diferenciación TFH: CD3+, CD4+, CD10+, BCL6+.

Tratamento
O tratamento realízase principalmente co esquema CHOP (ciclofosfamida, doxorubicina, vincristina e prednisona) en combinación con inhibidores da histona desacetilase (HDACi), xa que esta estratexia demostrou mellorar de forma significativa a supervivencia libre de progresión e a supervivencia global en comparanza con CHOP en monoterapia.

En pacientes respondedores, a consolidación con transplante autólogo de proxenitores hematopoéticos (auto‑TPH) mellora os resultados, cunha supervivencia libre de progresión a 5 anos ao redor do 40%.

Con todo, o AITL é unha neoplasia de curso clínico agresivo e prognóstico desfavorable: a supervivencia mediana é inferior a 3 anos e a supervivencia global a 5 anos sitúase ao redor do 30–35%